Wycinka drzew w 2026 roku: czy obowiązuje termin graniczny?
Hasło „wycinka drzew do kiedy 2026” może dotyczyć zarówno sezonu lęgowego ptaków, jak i terminów urzędowych. To dwie różne kwestie. W Polsce nie ma ogólnego ustawowego zakazu usuwania drzew od 1 marca do 15 października ani przepisu, który wskazywałby jedną datę, po której każda wycinka staje się legalna.
Okres od 1 marca do 15 października jest umownie przywoływany jako czas lęgowy większości ptaków. Poszczególne gatunki mogą jednak rozmnażać się w innych terminach, dlatego sama data nie przesądza o tym, czy prace są dozwolone. Decydujące są wymagane formalności oraz to, czy wycinka naruszy zakazy ochrony gatunkowej.
Drzewo można usunąć także wiosną lub latem, jeśli spełniono wymagania administracyjne i prace nie zagrażają chronionym zwierzętom, roślinom ani grzybom. Przed rozpoczęciem robót trzeba sprawdzić, czy drzewo lub krzew nie stanowi ich siedliska. Gniazda, dziuple i inne oznaki obecności zwierząt wymagają szczególnej ostrożności. Jeśli pojawia się ryzyko naruszenia zakazów, należy wstrzymać prace i ustalić, czy potrzebne jest zezwolenie na odstępstwo od ochrony gatunkowej.
Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska zaleca planowanie wycinek na jesień i zimę. To rekomendacja ograniczająca ryzyko kolizji z okresem lęgowym, a nie samoistny zakaz prowadzenia prac w pozostałych miesiącach.
Jak ustalić, czy potrzebne jest zgłoszenie lub zezwolenie?
Podstawowe zasady usuwania drzew określa ustawa o ochronie przyrody. W zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości, w jakim celu usuwa drzewo i jakie ma ono parametry, może być wymagane zgłoszenie, zezwolenie albo żadna z tych formalności. Nie warto zlecać prac, zanim nie zostanie ustalony właściwy tryb.
W pierwszej kolejności określ:
- gatunek drzewa,
- obwód pnia na wysokości 5 cm,
- właściciela nieruchomości i cel usunięcia,
- czy teren lub drzewo podlegają dodatkowej ochronie.
Znaczenie mogą mieć między innymi status pomnika przyrody, położenie na obszarze chronionym, ochrona gatunkowa oraz wpis nieruchomości do rejestru zabytków. W takich sytuacjach standardowe zasady mogą nie wystarczyć. Właściwy tryb należy potwierdzić w urzędzie odpowiednim dla lokalizacji nieruchomości.
Osoba fizyczna usuwająca drzewo ze swojej nieruchomości w celu niezwiązanym z działalnością gospodarczą może podlegać procedurze zgłoszenia, jeśli pień przekracza próg określony dla danego gatunku. Nie należy zakładać, że prywatna własność automatycznie zwalnia z formalności. Inne zasady mogą dotyczyć między innymi wycinki związanej z działalnością gospodarczą lub nieruchomości należącej do innego podmiotu.
Jakie progi obwodu pnia obowiązują przy zgłoszeniu?
Obwód mierzy się na wysokości 5 cm od ziemi. Zgłoszenie może być wymagane, gdy przekroczony jest właściwy próg:
- 80 cm dla topoli, wierzb, klonu jesionolistnego i klonu srebrzystego,
- 65 cm dla kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej i platanu klonolistnego,
- 50 cm dla pozostałych gatunków.
Progi odnoszą się do obwodu, a nie średnicy pnia. Istotna jest również wysokość pomiaru. Przy zgłoszeniu obwód sprawdza się na wysokości 5 cm, natomiast w dokumentacji dotyczącej zezwolenia urząd może wymagać pomiaru na wysokości 130 cm. To odrębne pomiary stosowane w różnych procedurach, których nie należy ze sobą mylić.
Przykładowo właściciel prywatnej działki, który chce usunąć drzewo na cel niezwiązany z działalnością gospodarczą, powinien najpierw ustalić jego gatunek i zmierzyć pień na wysokości 5 cm. Jeśli obwód przekracza właściwy próg, zasadniczo składa zgłoszenie. Nadal musi przy tym sprawdzić, czy drzewo nie podlega ograniczeniom związanym z ochroną przyrody.
Jak przebiega zgłoszenie i ile trwa oczekiwanie?
Zgłoszenie składa się do właściwego organu, którym jest zwykle wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Powinno zawierać dane nieruchomości oraz rysunek lub mapę wskazującą położenie drzewa. Przed złożeniem dokumentów warto sprawdzić wymagania urzędu, aby nie opóźnić procedury z powodu braków.
Po otrzymaniu zgłoszenia organ ma 21 dni na przeprowadzenie oględzin. Może podczas nich sprawdzić gatunek i obwód drzewa, jego stan oraz ewentualną obecność chronionych gatunków. Od dnia oględzin organ ma następnie 14 dni na wniesienie sprzeciwu. Jeśli w tym terminie sprzeciw nie zostanie wniesiony, drzewo można usunąć, o ile nie obowiązują inne ograniczenia.
Oględziny administracyjne nie zastępują ostrożności bezpośrednio przed wycinką. Jeśli po kontroli pojawią się gniazda, dziuple lub inne oznaki obecności zwierząt chronionych, nie należy zakładać, że wcześniejsza procedura automatycznie pozwala kontynuować prace. W razie wątpliwości trzeba je wstrzymać i wyjaśnić sytuację.
Jeżeli drzewo nie zostanie usunięte w ciągu 6 miesięcy od oględzin, wymagane jest ponowne zgłoszenie. Warto więc planować termin prac z uwzględnieniem czasu potrzebnego na procedurę oraz dostępności wykonawcy.
Kiedy potrzebne jest zezwolenie i jak zaplanować prace?
Jeżeli w danej sytuacji wymagane jest zezwolenie, wniosek składa się do właściwego organu, a wycinkę można przeprowadzić dopiero po uzyskaniu decyzji. Urzędowe informacje wskazują, że sprawa prosta może być rozpatrywana do 30 dni, a szczególnie skomplikowana do 60 dni. Terminy te warto uwzględnić przed ustaleniem daty prac, ponieważ samo złożenie wniosku nie uprawnia do usunięcia drzewa.
Przykładowo wycinka zaplanowana na kwiecień 2026 roku nie jest automatycznie zakazana z powodu pory roku. Może być przeprowadzona tylko wtedy, gdy dopełniono wymaganych formalności i nie zostaną naruszone zakazy ochrony gatunkowej. Tak samo jesienny termin nie zwalnia z obowiązku uzyskania zgłoszenia lub zezwolenia, jeśli wymaga tego konkretna sytuacja.
Najbezpieczniej zacząć od identyfikacji gatunku, pomiaru pnia i ustalenia celu usunięcia. Następnie należy sprawdzić ograniczenia dotyczące nieruchomości oraz skontaktować się z właściwym urzędem, jeśli tryb postępowania nie jest jasny. Jesień i zima często ułatwiają ograniczenie ryzyka dla przyrody, ale o legalności wycinki rozstrzygają konkretne przepisy, formalności i obecność chronionych siedlisk, a nie jedna uniwersalna data w kalendarzu.
Źródła
- https://www.gov.pl/web/gdos/wycinka-drzew-lub-krzewow-a-ochrona-gatunkowa
- https://www.gov.pl/web/gov/zglos-zamiar-wycinki-drzew-i-krzewow-lub-uzyskaj-na-nia-zezwolenie
- https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2026/13/text.pdf
- https://www.gov.pl/web/gdos/ochrona-zadrzewien