Ochrona środowiska: do kiedy sprawozdanie za 2026 rok?
Nie ma jednego dokumentu, który można nazwać sprawozdaniem środowiskowym za 2026 rok. Zakres obowiązków zależy od tego, czym zajmuje się firma: czy wytwarza odpady, wprowadza produkty lub opakowania na rynek, emituje zanieczyszczenia do powietrza albo korzysta ze środowiska w sposób powodujący opłaty. Poszczególne raporty trafiają do różnych systemów i mają odrębne terminy.
Najważniejsze daty przypadają na przełom lutego i marca 2027 roku. Raport KOBiZE za emisje z 2026 roku należy przygotować do końca lutego, przy czym 28 lutego 2027 roku wypada w niedzielę. Wskazywanym praktycznym terminem jest zatem 1 marca, ale przed złożeniem raportu warto potwierdzić, jak przepisy regulują przesunięcie terminu. Roczne sprawozdania BDO składa się zasadniczo do 15 marca, a wykaz dotyczący korzystania ze środowiska oraz należną opłatę do 31 marca 2027 roku.
- KOBiZE: ustawowy termin przypada na koniec lutego 2027 roku; 28 lutego jest niedzielą, dlatego datę graniczną należy zweryfikować.
- BDO: sprawozdania za 2026 rok dotyczące odpadów oraz produktów i opakowań składa się do 15 marca 2027 roku.
- Korzystanie ze środowiska: wykaz i ewentualną opłatę za 2026 rok rozlicza się do 31 marca 2027 roku.
To odrębne obowiązki. Złożenie raportu w jednym systemie nie zastępuje pozostałych dokumentów, a jedna firma może podlegać kilku z nich jednocześnie.
Od czego zależy zakres obowiązków środowiskowych?
Punktem wyjścia powinien być przegląd procesów prowadzonych w firmie w 2026 roku. Warto ustalić, czy działalność powodowała powstawanie odpadów, czy była prowadzona ich ewidencja, czy firma wprowadzała produkty lub opakowania na rynek oraz czy emitowała substancje do powietrza. Trzeba też sprawdzić, czy korzystanie ze środowiska wiązało się z obowiązkiem sporządzenia wykazu lub wniesienia opłaty.
Obowiązki wynikają z roli podmiotu i charakteru jego działalności, a nie wyłącznie z wielkości przedsiębiorstwa. Firma może być na przykład zobowiązana do raportowania w BDO jako wytwórca odpadów, a równocześnie składać odrębne sprawozdanie jako wprowadzający produkty lub opakowania. Może także raportować emisje do KOBiZE i rozliczać opłaty środowiskowe.
Nie należy zakładać, że brak dużej skali działalności automatycznie oznacza brak obowiązku. Warto przeanalizować używane instalacje, urządzenia, paliwa, surowce, rodzaje odpadów i sposób wprowadzania produktów na rynek. Osobno mogą występować obowiązki związane z substancjami kontrolowanymi lub F-gazami. Dotyczą one tylko podmiotów, których działalność obejmuje określone urządzenia lub substancje, dlatego wymagają indywidualnej weryfikacji.
Kiedy złożyć raport KOBiZE za emisje z 2026 roku?
KOBiZE, czyli Krajowa baza o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji, gromadzi informacje o emisjach związanych z działalnością podmiotów objętych obowiązkiem raportowania. Raport obejmuje poprzedni rok kalendarzowy, więc dokument składany w 2027 roku dotyczy danych za 2026 rok. Przekazuje się go elektronicznie.
Ustawowy termin przypada do końca lutego. Ponieważ 28 lutego 2027 roku jest niedzielą, w kalendarzach branżowych jako najbliższy dzień roboczy wskazywany jest 1 marca 2027 roku. Przed przyjęciem tej daty jako ostatecznej należy sprawdzić aktualne przepisy i zasady przesuwania terminów. Nie warto odkładać raportu na ostatni dzień, zwłaszcza gdy dane o emisjach trzeba zebrać z kilku instalacji lub lokalizacji.
Do przygotowania raportu przydają się informacje o źródłach emisji, zużyciu paliw i surowców oraz parametrach pracy urządzeń. Dane emisyjne mogą być wykorzystywane również przy sporządzaniu wykazu i obliczaniu opłat za korzystanie ze środowiska. Nie oznacza to jednak, że raport KOBiZE zastępuje rozliczenie opłat. Są to odrębne obowiązki, nawet jeśli częściowo opierają się na tych samych danych.
Jakie sprawozdania BDO składa się do 15 marca?
BDO służy między innymi do prowadzenia ewidencji odpadów oraz składania rocznych sprawozdań. Zakres raportowania zależy od roli firmy. Wytwórca odpadów objęty obowiązkiem sprawozdawczym składa roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu nimi. Dokument dotyczy poprzedniego roku i przekazuje się go elektronicznie przez konto w systemie, do 15 marca 2027 roku za 2026 rok.
Przed złożeniem sprawozdania warto porównać jego dane z ewidencją prowadzoną w BDO, w tym z kartami ewidencji i kartami przekazania odpadów. Należy sprawdzić zgodność kodów, ilości oraz informacji o sposobach gospodarowania odpadami. Rozbieżności mogą wymagać wyjaśnienia lub korekty, dlatego kontrolę najlepiej przeprowadzić przed przygotowaniem formularza.
Odrębne sprawozdanie dotyczy produktów, opakowań oraz gospodarowania odpadami z nich powstającymi. Również zasadniczo składa się je do 15 marca za poprzedni rok. Firma wprowadzająca produkty lub opakowania powinna ustalić, czy podlega temu obowiązkowi niezależnie od raportowania odpadów. W niektórych przypadkach konieczne są oba rodzaje sprawozdań.
Samo złożenie rocznego sprawozdania BDO przez konto w systemie jest bezpłatne. Nie należy mylić go z opłatą roczną BDO, która dotyczy wybranych kategorii podmiotów, między innymi niektórych wprowadzających produkty i opakowania. To osobny obowiązek i nie jest tym samym co opłata za korzystanie ze środowiska.
Do kiedy złożyć wykaz i zapłacić za korzystanie ze środowiska?
Podmiot korzystający ze środowiska w zakresie objętym obowiązkiem sporządza wykaz zawierający informacje o zakresie korzystania oraz wysokości należnych opłat. Termin złożenia wykazu za 2026 rok przypada 31 marca 2027 roku. Co do zasady do tego samego dnia należy wnieść należną opłatę. Szczegółowy sposób rozliczenia zależy od rodzaju korzystania ze środowiska i właściwych przepisów.
Wysokość opłaty może wpływać na to, czy trzeba ją wnieść, a w określonych przypadkach także na obowiązek złożenia wykazu. W obiegu pojawiają się progi 800 zł dla wniesienia opłaty oraz 100 zł dla złożenia wykazu, odnoszone do danego rodzaju korzystania. Progi i sposób ich zastosowania trzeba sprawdzić w aktualnych przepisach, zanim zostaną wykorzystane przy rozliczeniu. Nie należy też utożsamiać zwolnienia z wniesienia opłaty ze zwolnieniem z innych obowiązków sprawozdawczych.
Przygotowanie danych do wykazu warto skoordynować z raportem KOBiZE. Zbieżność części informacji ułatwia kontrolę, ale nie zwalnia z osobnego sporządzenia dokumentów. Każdy obowiązek należy ocenić niezależnie, uwzględniając rodzaj emisji lub korzystania ze środowiska oraz aktualne wymagania.
Jak przygotować firmę do terminów w 2027 roku?
Prace nad rozliczeniem warto rozpocząć od zamknięcia danych za 2026 rok, a nie dopiero w lutym. Uporządkowany harmonogram ogranicza ryzyko pominięcia formularza i pomaga wykryć rozbieżności między ewidencją odpadów, raportem emisji oraz wykazem opłat.
- Po zakończeniu 2026 roku: zbierz dane o odpadach, produktach, opakowaniach, emisjach i korzystaniu ze środowiska.
- Przed końcem lutego: zweryfikuj wielkość emisji i przygotuj elektroniczny raport KOBiZE; sprawdź aktualną datę graniczną.
- Do 15 marca: złóż właściwe sprawozdania BDO i porównaj je z prowadzoną ewidencją.
- Do 31 marca: sporządź wykaz dotyczący korzystania ze środowiska i ureguluj należną opłatę, jeśli obowiązek jej wniesienia występuje.
Przed złożeniem dokumentów sprawdź, czy przepisy lub terminy nie uległy zmianie, szczególnie gdy data ustawowa przypada w dzień wolny. Najważniejsze jest prawidłowe rozpoznanie obowiązków: raport KOBiZE, sprawozdania BDO i rozliczenie opłat to różne elementy, które mogą dotyczyć tej samej firmy równocześnie.
Źródła
- https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/ou1624
- https://www.szkolenia-bdo.pl/ochrona-srodowiska-sprawozdawczosc-raportowanie.html
- https://ekoradca.pl/emisje
- https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/ou1625
- https://rozliczeniabdo.pl/do-kiedy-placi-sie-oplate-za-korzystanie-ze-srodowiska/